فرصت‌ها و چالش‌های الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون وین راجع به مسئولیت مدنی در قبال خسارات هسته‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ایران، تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

چکیده

جمهوری اسلامی ایران امروزه به‌ عنوان یک کشور هسته‌ای شناخته می‌شود و هرروز به فعالیت‌های هسته‌ای آن افزوده می‌شود. با این‌حال در خصوص مسئولیت‌های ناشی از مخاطرات احتمالی، چاره‌اندیشی نشده است. از اقداماتی که کشورهای پیشتاز هسته‌ای، علاوه بر تدوین قانون خاص مسئولیت مدنی برای این‌گونه فعالیت‌ها داشته‌اند، عضویت در کنوانسیون‌های مربوطه است. این کنوانسیون‌ها از جمله کنوانسیون وین، با رعایت اصول اساسی حاکم بر مسئولیت مدنی ناشی از مخاطرات هسته‌ای تنظیم شده است. از جمله مزایای عضویت در کنوانسیون مذکور می‌توان به تعیین متصدی به‌عنوان مسئول و محدود کردن مسئولیت وی در زمان، میزان و مطلق بودن مسئولیت وی و مانند آن که همگی به توسعه­ی صنعت هسته‌ای کمک می‌کنند اشاره کرد. در بعضی موارد، جبران خسارت، به حقوق داخلی ارجاع شده است که با وجود امتیازاتی که به منظور پرهیز از ناهماهنگی در نظام حقوقی کشورها در حل مسائل خاص دارد، در کشور ما که قانون خاص در این زمینه نداریم در واقع چالش محسوب می‌شود. بنابراین ضرورت تدوین قانون خاص در حقوق ایران، که متناسب با مخاطرات احتمالی باشد بیش ‌از پیش نمایان می‌سازد.

تازه های تحقیق

[1] Rimšaitė, laura. Civil liability for nuclear damage: comparative analysis of international trea, Social transformations in contemporary society. Lithuania: Mykolas romeris university. (2013).

[2] Stoiber, Carlton and [et al...]. Handbook on nuclear law. IAEA international atomic energy agency. (2003).

[3] IAEA International Expert Group on Nuclear Liability (INLEX). (2004) The 1997 Vienna convention on civil liability for nuclear damage and the 1997 convention on supplementary compensation for nuclear damage explanatory texts. Available at www-pub.iaea.org.

[4] B. Abbasi، Civil Liability Resulted from Nuclear Accidents and its Effect on Environment. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences (2011).

 ]5[ ف. جعفری، حوادث اتمی و اصول مسئولیت مدنی.  مجله پژوهشهای حقوقی. شماره 13. (1387).

[6] Pelzer, nobert. Main features of the revised international,regime governing nuclear liability –progress and standstill. International nuclear law:history, evolution and outlook,10th anniversary of the international school of nuclear law (oecd). (2010).

[7] Deakin, Simon, [et al...]. Markesini and Deakins tort law clarendonpress. Vol. SIXTH Edition. Oxford: Oxford university press. (2007).

[8] Dari-Mattiacci, Giusepe. The Economics of prue economics Loss and the internaisation of multiple externalities. Available at https://papers.ssrn.com. (2003).

 ]9[ ح. بادینی، بررسی تطبیقی قابلیت جبران ضرر اقتصادی در مسئولیت مدنی. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. شماره  1. (1390).

 ]10[ س.ف.ا. موسوی، ف. قاسمیان، جبران خسارت زیست محیطی در حقوق بین المللی. فصلنامه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. شماره 1. (1390).

 ]11[ب. عباسلو، مسئولیت مدنی، چاپ اول. تهران: نشر میزان.(1390).

 ]12[ا. بابایی، مبنای مسئولیت کارفرمایان در ماده12 قانون مسئولیت مدنی. پژوهش حقوق و سیاست. شماره 5. (1380).

 ]13[ع. غریبه، دادگاه صالح و قانون حاکم بر مسئولیت بین المللی، کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و اردبیل. مجموعه مقالات حقوقی. مجموعه نخست. چاپ اول. (1379).

 ]14[ح. جعفری تبار، مسئولیت مدنی کالاها، چاپ اول. تهران. نشر دادگستر. (1389).

[15] Van Dyke, Jon M., The inadequate liability and compensation regime for damage caused by nuclear

activities. Williams Richardson school of law. Available at www.gu.se/digitalAssets. (2010).

 ]16[ن.ع. الماسی، حقوق بین الملل خصوصی، چاپ اول، تهران: میزان. (1382)

[17] Currie, duncan e. J. The problems and gaps in the nuclear liability conventions and an analysis of how an actual claim would be brought under the current existing treaty regime in the event of a nuclear accident. Available at www.law.du.edu. (2008).

]18[ن. کاتوزیان، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، چاپ هفتم، تهران: نشر دادگستر.(1381).

 ]19[ب. دوست محمدی، تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در مقررات متحدالشکل رم دو و قانون ایران، سومین کنفرانس جهانی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم انسانی در آغاز هزاره سوم.( 1395).

 ]20[م.ج. جعفری لنگرودی، مجموعه محشای قانون مدنی )علمی، تطبیقی و تاریخی(، چاپ دوم، تهران: گنج دانش. (1382).

 ]21[م. جعفری مجد، س.ی. حسینی. جبران ضرر اقتصادی محض. پژوهشنامه اندیشه های حقوقی. شماره 2. (1391).

 ]22[م.ج. جعفری لنگرودی، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد چهارم، چاپ سوم. تهران . گنج دانش. (1386).

 ]23[ع.ا. شیروی، نقد و بررسی مقررات آیین دادرسی مدنی راجع به مطالبه خسارات قراردادی و تأخیر تأدیه. مجله مجتمع آموزش عالی. شماره 9. (1380).

 ]24[ف.ا. اصغری آقمشهدی، خسارت عدم النفع در حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین المللی کالا مصوب1980 . مجله نامه مفید، شماره 29. (1381).

 ]25[ح. امامی، حقوق مدنی، جلد اول، چاپ هیجدهم. تهران. انتشارات اسلامیه. ( 1385).

 ]26[ن. کاتوزیان، الزام های خارج از قرارداد، مسئولیت مدنی، جلد اول، چاپ هشتم. تهران.انتشارات دانشگاه تهران. ( 1387).

 ]27[.س.ر. موسوی خمینی، تحریر الوسیله. جلد اول. قم: موسسه مطبوعات دارالعلم. چاپ اول (1409 ه.ق.).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Opportunities and Challenges of Islamic Republic of Iran’s Accession to the Vienna Convention on Civil Liability for Nuclear Damage

نویسندگان [English]

  • A Shamshiri 1
  • F Amirabadi Farahani 2
1 Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran-Iran
2 Islamic Azad University Central Tehran Branch Tehran-Iran
چکیده [English]

Nowadays the Islamic Republic of Iran is known as a nuclear state and It’s nuclear activities are increasing every day. However it has not been thought about liability for potential hazards of these damages. Leading nuclear countries, in addition to developing a civil liability law on nuclear activities, have become parties to the relevant conventions. These conventions including the Vienna Convention are based on the basic principles governing civil responsibility for nuclear events. The benefits of membership in the convention are: channeling of liability to operator, limitation of liability in amount and time, operator’s absolute liability and … that they contribute to the development of the nuclear industry. In some cases, the compensation is referred to domestic la which despite its benefits for avoiding inconsistencies in the legal system of countries in solving specific problems, In our country, because of the lack of specific civil nuclear legislation, it is actually a challenge. Therefore legislation in this field is more necessary.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nuclear Damage
  • 1997 Vienna Convention
  • Civil Liability
  • Iranian Legal System

[1] Rimšaitė, laura. Civil liability for nuclear damage: comparative analysis of international trea, Social transformations in contemporary society. Lithuania: Mykolas romeris university. (2013).

[2] Stoiber, Carlton and [et al...]. Handbook on nuclear law. IAEA international atomic energy agency. (2003).

[3] IAEA International Expert Group on Nuclear Liability (INLEX). (2004) The 1997 Vienna convention on civil liability for nuclear damage and the 1997 convention on supplementary compensation for nuclear damage explanatory texts. Available at www-pub.iaea.org.

[4] B. Abbasi، Civil Liability Resulted from Nuclear Accidents and its Effect on Environment. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences (2011).

 ]5[ ف. جعفری، حوادث اتمی و اصول مسئولیت مدنی.  مجله پژوهشهای حقوقی. شماره 13. (1387).

[6] Pelzer, nobert. Main features of the revised international,regime governing nuclear liability –progress and standstill. International nuclear law:history, evolution and outlook,10th anniversary of the international school of nuclear law (oecd). (2010).

[7] Deakin, Simon, [et al...]. Markesini and Deakins tort law clarendonpress. Vol. SIXTH Edition. Oxford: Oxford university press. (2007).

[8] Dari-Mattiacci, Giusepe. The Economics of prue economics Loss and the internaisation of multiple externalities. Available at https://papers.ssrn.com. (2003).

 ]9[ ح. بادینی، بررسی تطبیقی قابلیت جبران ضرر اقتصادی در مسئولیت مدنی. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. شماره  1. (1390).

 ]10[ س.ف.ا. موسوی، ف. قاسمیان، جبران خسارت زیست محیطی در حقوق بین المللی. فصلنامه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. شماره 1. (1390).

 ]11[ب. عباسلو، مسئولیت مدنی، چاپ اول. تهران: نشر میزان.(1390).

 ]12[ا. بابایی، مبنای مسئولیت کارفرمایان در ماده12 قانون مسئولیت مدنی. پژوهش حقوق و سیاست. شماره 5. (1380).

 ]13[ع. غریبه، دادگاه صالح و قانون حاکم بر مسئولیت بین المللی، کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و اردبیل. مجموعه مقالات حقوقی. مجموعه نخست. چاپ اول. (1379).

 ]14[ح. جعفری تبار، مسئولیت مدنی کالاها، چاپ اول. تهران. نشر دادگستر. (1389).

[15] Van Dyke, Jon M., The inadequate liability and compensation regime for damage caused by nuclear

activities. Williams Richardson school of law. Available at www.gu.se/digitalAssets. (2010).

 ]16[ن.ع. الماسی، حقوق بین الملل خصوصی، چاپ اول، تهران: میزان. (1382)

[17] Currie, duncan e. J. The problems and gaps in the nuclear liability conventions and an analysis of how an actual claim would be brought under the current existing treaty regime in the event of a nuclear accident. Available at www.law.du.edu. (2008).

]18[ن. کاتوزیان، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، چاپ هفتم، تهران: نشر دادگستر.(1381).

 ]19[ب. دوست محمدی، تعیین قانون حاکم بر مسئولیت مدنی در مقررات متحدالشکل رم دو و قانون ایران، سومین کنفرانس جهانی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم انسانی در آغاز هزاره سوم.( 1395).

 ]20[م.ج. جعفری لنگرودی، مجموعه محشای قانون مدنی )علمی، تطبیقی و تاریخی(، چاپ دوم، تهران: گنج دانش. (1382).

 ]21[م. جعفری مجد، س.ی. حسینی. جبران ضرر اقتصادی محض. پژوهشنامه اندیشه های حقوقی. شماره 2. (1391).

 ]22[م.ج. جعفری لنگرودی، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد چهارم، چاپ سوم. تهران . گنج دانش. (1386).

 ]23[ع.ا. شیروی، نقد و بررسی مقررات آیین دادرسی مدنی راجع به مطالبه خسارات قراردادی و تأخیر تأدیه. مجله مجتمع آموزش عالی. شماره 9. (1380).

 ]24[ف.ا. اصغری آقمشهدی، خسارت عدم النفع در حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین المللی کالا مصوب1980 . مجله نامه مفید، شماره 29. (1381).

 ]25[ح. امامی، حقوق مدنی، جلد اول، چاپ هیجدهم. تهران. انتشارات اسلامیه. ( 1385).

 ]26[ن. کاتوزیان، الزام های خارج از قرارداد، مسئولیت مدنی، جلد اول، چاپ هشتم. تهران.انتشارات دانشگاه تهران. ( 1387).

 ]27[.س.ر. موسوی خمینی، تحریر الوسیله. جلد اول. قم: موسسه مطبوعات دارالعلم. چاپ اول (1409 ه.ق.).