استخراج انتخابی ایتریم (III) در محیط‌های آبی با غشای مایع

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده‌ی مواد و سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 8486-11365، تهران ـ ایران

2 دانشکده‌ی مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، صندوق پستی: 8639-11365، تهران ـ ایران

چکیده

2- تنوئیل تری فلوئورواستن (HTTA) در دی کلرومتان به عنوان حامل برای استخراج انتخابی و انتقال ایتریم به کمک سیستم غشای مایع استفاده شد. یافته­ها نشان داد که به کارگیری نرمال­پروپیل­­آمین (n-PA) در فاز دهنده موجب افزایش استخراج یون­های ایتریم می­شود. شرایط فرایندهای استخراج و عریان­سازی به لحاظ تجربی کاملاً ارزیابی و توصیف شده­اند. روش پیشنهادی برای جداسازی ایتریم (III) از مخلوط­های دوتایی آن با استرانسیم (II) و برخی کاتیون­های دیگر نظیر Cu (II)، Co (II)، Ni (II)، Fe (II)، Ag (I)، Al (III)، Hg (II)و Cs (I) در محلول­های آبی با 5.4 pH و در حضور n-PA به کار گرفته شد. از نیتریک اسید M 1 به عنوان عریان­ساز در فاز گیرنده استفاده شد. مزاحمت ناشی از یون­های فلزهای واسطه­ی گوناگون و (III) Al به ترتیب با استفاده از یون سیانید و 5- سولفوسالیسیلیک اسید به عنوان عامل­های استتارگر در فاز دهنده به حداقل مقدار خود رسانده شد. تحت شرایط بهینه­ی به دست آمده و در آزمایش انتقال جداگانه­ای، Y90 که در تعادل با Sr90 در فاز دهنده قرار داشت، به طور کامل به فاز گیرنده انتقال داده شد و از ایزوتوپ مادرِ عمر- طولانی خود جدا گردید.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Selective Extraction of Yttrium (III) in Aqueous Media Using Liquid Membrane

نویسندگان [English]

  • R Davarkhah 1
  • B Salimi 1
  • M Tavasoli 1
  • F Zahaki Far 1
  • E Farahmand Asl 2
  • M Samad Fam 2
  • P zaheri 1
چکیده [English]

2-Thenoyltrifluoroacetone (HTTA) has been proposed as a carrier in organic phase for the transport and selective extraction of yttrium using bulk liquid membrane system. The liquid membrane was prepared by dissolving HTTA in dichloromethane. It has been observed that the use of n-propylamine (n-PA) in source phase as a synergistic agent causes an enhancement in transport of yttrium ions. The extraction and stripping conditions have entirely been evaluated and described. The proposed method has been utilized for the separation of yttrium (III) from its binary mixtures with strontium (II) and some other cations such as Ni (II), Co (II), Ag (I), Fe (II), Al (III), Cu (II), Hg (II) and Cs(I) in aqueous solutions of pH 5.4 in the presence of n-PA, while 1M nitric acid was serving as a stripping agent in the receiving compartment. Cyanide ion and 5-sulfosalicylic acid have been used as masking agents to minimize the interferences from different transition metal ions and Al (III) in source phase,respectively.At the achieved optimized conditions and a discrete experiment, 90Y in secular equilibrium with 90Srin the source phase, was transferred into receiving phase and separated completely from its long-lived parent isotope.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Selective Extraction Separation
  • Liquid membrane
  • Yttrium (III)
  • Thenoyltrifluoroacetone

[1] C.J. Pedersen, Cyclic polyethers and their complexes with metal salts, J. Am. Chem. Soc., 89 (1967) 7017-7036.

 [2] J.E. Martin, Measurement of 90Sr in reactor wastes by Cerenkov counting of 90Y, Int. J. Rad. App. Ins. Part A. Applied Radiation and Isotopes, 38 (1987) 953-957.

 [3] N. Kunthakudee, N. Sunsandee, U. Pancharoen, P. Ramakul, Separation of yttrium from rare earth using hollow fiber-supported liquid membrane: factorial design analysis, Desalin. Water Treat., 57 (2016) 3985-3994.

 [4] P.K. Mohapatra, D.R. Raut, M. Iqbal, J. Huskens, W. Verboom, Separation of carrier-free 90Y from 90Sr using flat sheet supported liquid membranes containing multiple diglycolamide-functionalized calix [4] arenes, Supramol. Chem., 28 (2016) 360-366.

 [5] P. Kandwal, S.A. Ansari, P.K. Mohapatra, V.K. Manchanda, Separation of carrier free 90Y from 90Sr by hollow fiber supported liquid membrane containing bis (2-ethylhexyl) phosphonic acid, Sep. Sci. Technol., 46 (2011) 904-911.

 [6] A. Ramanujam, P.V. Achuthan, P.S. Dhami, R. Kannan, V. Gopalakrishnan, V.P. Kansra, R.H. Iyer, K. Balu, Separation of carrier-free 90Y from high level waste by supported liquid membrane using KSM-17, J. Radioanal. Nucl. Chem., 247 (2001) 185-191.

 [7] P.S. Dhami, P.W. Naik, N.L. Dudwadkar, R. Kannan, P.V. Achuthan, A.D. Moorthy, U. Jambunathan, S.K. Munshi, P.K. Dey, U. Pandey, M. Venkatesh, Studies on the Development of a Two Stage SLM System for the Separation of Carrier‐free 90Y using KSM‐17 and CMPO as Carriers, Sep. Sci. Technol., 42 (2007) 1107-1121.

 [8] R. Kopunec, T. Manh, Carrier-mediated transport of yttrium (III) through a supported liquid membrane containing TOPO in n-dodecane, J. Radioanal. Nucl. Chem., 155 (1991) 311-323.

 [9] P. Ramakul, T. Supajaroon, T. Prapasawat, U. Pancharoen, A.W. Lothongkum, Synergistic separation of yttrium ions in lanthanide series from rare earths mixture via hollow fiber supported liquid membrane, J. Ind. Eng. Chem., 15 (2009) 224-228.

 [10] A.G. Gaikwad, A.M. Rajput, Transport of yttrium metal ions through fibers supported liquid membrane solvent extraction, J. Rare Earth., 28 (2010) 1-6.

 [11] M. Goto, F. Kubota, T. Miyata, F. Nakashio, Separation of yttrium in a hollow fiber membrane, J.  Membr. Sci., 74 (1992) 215-221.

 [12] M. Sugiura, M. Kikkawa, S. Urita, Carrier-mediated transport of rare earth ions through cellulose triacetate membranes, J. Membr. Sci., 42 (1989) 47-55.

 [13] S.K. Sahu, V. Chakravortty, M.L.P. Reddy, T.R. Ramamohan, The synergistic extraction of thorium (IV) and uranium (VI) with mixtures of 3-phenyl-4-benzoyl-5-isoxazolone and crown ethers, Talanta 51 (2000) 523-530.

[14] A.L. Hines, R.N. Maddox, Mass transfer: fundamentals and applications, New Jersey: PTR Prentice-Hall Incorporated (1985).

 [15] C. Musikas, G.R. Choppin, J. Rydberg, editors. Principles and Practices of Solvent Extraction. Dekker (1992).

 [16] D. Nanda, H.P.S. Chauhan, B. Maiti, Transport of uranyl ion (UO22+) across bulk liquid membrane by theonyl trifluoroacetone (TTA). Indian J. Chem. Technol., 11 (2004) 643-647.

 [17] S. Dadfarnia, M. Shamsipur, Highly Selective Membrane Transport of Zn2+ Ion by a Cooperative Carrier Composed of 1, 10-Diaza-18-crown-6 and Palmitic Acid. Bull. Chem. Soc. Jap., 65 (1992) 2779-2783.

 [18] M.R. Yaftian, A.A. Zamani, S. Rostamnia, Thorium (IV) ion-selective transport through a bulk liquid membrane containing 2-thenoyltrifluoroacetone as extractant-carrier. Sep. Purif. Technol., 49 (2006) 71-75.

 [19] R. Davakhah, M. Asgari, B. Salimi, P. Ashtari, Study of kinetic parameters of the extraction and stripping processes of uranium from phosphoric acid medium with liquid membrane containing di-2-ethyl hexyl phosphoric acid. J. Nucl. Sci. Technol., 66 (2014) 23-32.