تعیین مقدار روی در گندم و سبوس آن از طریق تجزیه به روش فعال‌سازی نوترونی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، صندوق پستی: 1618-16315، تهران ـ ایران

2 پژوهشکده چرخه سوخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 8486-11365، تهران ـ ایران

چکیده

شناخت مقادیر عناصر موجود در مواد غذایی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. یکی از پرمصرف­ترین مواد غذایی در ایران غلات و به ویژه گندم است و فلز روی موجود در آن یکی از عناصر مهم و حیاتی به شمار می­رود. از آن جایی که تعیین مقدار برخی از عناصر کم­مقدار با روش­های تجزیه­ای متعارف به دلیل حد آشکارسازی پایین­تر به طور دقیق امکان­پذیر نمی­باشد، برای تعیین و مقایسه­ی مقدار روی در گندم بدون سبوس و سبوس گندم و مقایسه­ی آن، از روش تجزیه­ی هسته­ای از طریق فعال­سازی نوترونی استفاده شد. مقدار mg50 از نمونه­های گندم و سبوس آن به مدت 24 ساعت پرتودهی شده و پس از خنک­سازی، با استفاده از دستگاه طیف­سنجی گاما شمارش شدند. مقدار روی در گندم بدون سبوس و سبوس گندم به ترتیب 18.444±0.656 و 19.927±0.698 ppm تعیین گردید. مقدار روی در گندم سبوس­دار در مقایسه با مقدار آن در گندم بدون سبوس قابل­ملاحظه بود که این امر نشان­دهنده­ی آن است که استفاده از گندم سبوس­دار برای افرادی که بدن آن­ها نیاز به روی دارد، بسیار مفیدتر از گندم پوست کنده یا بدون سبوس است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Zinc in Wheat and Wheat Bran by Neutron Activation Analysis

نویسندگان [English]

  • M Ghazi Zahedi 1
  • A Bahrami Samani 2
  • M Ghannadi Maragheh 2
  • M Sedaghati Zadeh 1
چکیده [English]

The knowledge of concentration of elements in foodstuffs is of significant interest. Wheat is one of the most consumed food stuffs in Iran and zinc is also considered as one of the necessary and vital elements. Since the measurement of some trace elements is not practical by the conventional analytical methods, due to the lower detection limit, the neutron activation analysis (NAA) was applied to determine the zinc in wheat and wheat bran. Food sample of roughly 50mg was irradiated for 24h. After cooling, the interval samples were counted by a gamma spectrometry system. The concentration of zinc in wheat without bran and the wheat bran were 18.444±0.656 and 19.927±0.698 ppm, respectively. The amount of zinc in wheat bran was noticeable so it showed that consuming wheat with bran is more beneficial than the wheat with no bran for the human-beings’ body requirements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wheat
  • Wheat Bran
  • Zinc
  • Neutron Activation Analysis
  • Gamma Spectrometry
  1. D.K. Adotey, Y. Serfor-Armah, J.R. Fianko, P.O. Yeboah, “Essential elements content in core vegetables grown and consumed in Ghana by instrumental neutron activation analysis,” African Journal of Food Science, 3(9), 243-249 (2009).

     

  2. Montira Parengam, Kunchit Judprasong, Songsak Srianujata, Sitima Jittinandana, Sirinart Laoharojanaphand, Arporn Busamongko, “Study of nutrients and toxic minerals in rice and legumes by instrumental neutron activation analysis and graphite furnace atomic absorption spectrophotometry,” Journal of Food Composition and Analysis, 23, 340–345 (2010).

     

  3. K. Soliman, L. Zikovsky, “Determination of Br, Ca, Cl, Co, Cu, I, K, Mg, Mn, Na, Rb, S, Ti and V in Cereals, Oils, Sweeteners and Vegetables Sold in Canada by Neutron Activation  Analysis,” Journal of Food Composition and Analysis, 12, 85-89 (1999).

     

  4. Vladimir Zaichick, “Instrumental neutron activation analysis of minor and trace elements in food in the Russian region that suffered from the chernobyl disaster,” Food and Nutrition Bulletin, Vol. 23, 3 (2002).

     

  5. David Tin Win, “Neutron Activation Analysis (NAA),” AU J.T. 8(1), 8-14 (2004).

 

  1. R. Kapsimalis, S. Landsberger, Y.A. Ahmed, “The determination of uranium in food samples by Compton suppression epithermal neutron activation analysis,” Applied Radiation and Isotopes, 67, 2097–2099 (2009).