تعیین دز مناسب پرتو گاما برای ایجاد جهش در جوانه‌های انار (رقم ملس ساوه)

نویسندگان

1 پژوهشکده ی تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 498-31485، کرج ـ ایران

2 ایستگاه تحقیقات انار ساوه، صندوق پستی: 13488-39176، ساوه ـ ایران

چکیده

انار در بسیاری از مناطق ایران کشت می‌شود. با توجه به حساسیت میوه‌ی انار به کرم گلوگاه، ایجاد ارقام جدید سازگار، لازم و ضروری است. تنوع ژنتیکی از عوامل ضروری برای اصلاح نباتات است. جهش، ابزار سودمندی در تقویت تنوع ژنتیکی و ایجاد ارقام جدید در درختان میوه و گیاهان زراعی است. اولین گام در اصلاح به روش جهش‌زایی، تعیین دز مطلوب پرتودهی است. لذا این پژوهش به منظور تعیین دز مناسب پرتو گاما انجام شد. ابتدا قلمه‌هایی از شاخه‌های یکساله‌ی انار تهیه و میزان زنده‌مانی جوانه در قلمه‌ها در دزهای مختلف پرتو گاما مورد بررسی قرار گرفت. دزهای مورد استفاده شامل 12 مقدار از صفر تا 120 گری (º، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90، 100، 110 و 120) بودند. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 12 تیمار طراحی شد. میزان زنده‌مانی، اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال %1 بین نمونه‌های شاهد و نمونه‌های پرتودیده در دزهای مختلف نشان داد. رگرسیون خطی بین درصد زنده‌مانی و دز پرتو گاما محاسبه شد. براساس دز مشخص شده برای 50LD (Gy 45)، دز مناسب در این آزمایش 36 گری تعیین شد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Suitable Dose of Gamma Ray for Mutation Induction in Pomegranate Buds (Punica Granatum L. cv. Malase Saveh)

نویسندگان [English]

  • Sirous Vedadi 1
  • Behnam Naserian 1
  • Seyed Ziaodin Tabatabei 2
  • Masoud Rahimi 2
چکیده [English]

Pomegranate is cultivated in many regions of Iran. Due to the pomegranate sensitivity to the Carob moth, it is necessary to develop new cultivars that tolerate the Carob moth (Spectrobates ceratoniae). To induce a genetic variation in the plant, breeding is considered as an essential factor. Mutation breeding is a very effective and beneficial approach for promoting the genetic diversity and developing new varieties of fruit trees and agricultural plants. This study aimed to determine the proper gamma irradiation dose. Accordingly, some cleavage of one year old branches of the pomegranate was used. The survival of bud cuttings in different gamma ray doses was investigated. The gamma ray doses included 12 zero to 120 Gy (0, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100, 110 and 120). The experimental design was arranged as a completely randomized one with 12 treatments. The survival rate showed a significant difference at 1% between various doses of gamma-irradiation in comparison to the control samples and the irradiation dose. A liner regression was estimated between the survival rate and gamma ray doses. According to the irradiation dose of LD50, (45 Gy) 36 Gy was determinate as a suitable gamma dose rate during the experiment.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pomegranate Buds
  • Gamma Ray Dose
  • Mutation
  • LD50
  • Survival Percentage

1. M. Shakeri, Pomegranate pests and disease, Plant disease and pests research institute, In Persian (1382).

2. M. Mars, Pomegranate plant material: Genetic resources and breeding, a review, Institute des Regions Arides, 4119, Medenine, Tunisia, (2000).

3. P.M. Zukovskij, Punica, in: Cultivated Plants and their Wild Relatives, State Publishing House Soviet Science, Moscow (1950) 60-61.

4. N. Diry, The pomegranate, in: Fruit orchards, Publ. Aleppo University, Fac. of Agriculture, Syria (in Arabic) (1975) 302-307.

5. B. Donini, Mutagenesis Applied for the Improvement of vegetatively propagation plant, Department of technical cooperation department of research and isotopes joint FAO/ IAEA division IAEA laboratories (1994).

6. H. Goorchini, Micro propagation and determination the best gamma dosage in banana explants, Plant breeding MSc thesis, Mazandaran University, In Persian (1381).

7. M. Omura, N. Matsuta, T. Moriguchi, I. Kozaki, T. Sanada, Establishment of tissueculture methods in dwarf pomegranate (Punica granatum L. var. Pers.) and application for the induction of variants Bulletin of the frtuit tree reaserch station (A Yatabe) Japan 14 (1987) 17-44.

8. G.M. Levin, Problems of methodological breeding in pomegrante, Subtropicheskie kultury 70-73 (in Russian, English abstract) (1990).

9. C. Vedadi, How to determine the proper dosage for genetic diversity induction in crop plants, Zeytoon 169, In Persian (1385) 1-4.