تأثیر دزهای پرتودهی الکترونی بر مدت انبارمانی توده‌های پیاز ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، صندوق پستی: 4119-31585، کرج- ایران

2 پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 498-31485، کرج- ایران

چکیده

پیاز یکی از سبزی‌های مهم تولید شده در کشور است. هر سال مقادیر قابل‌توجهی از محصول آن به ویژه در کشت بهاره (روزبلند) در انبارها به صورت ضایعات از بین می‌رود. روش‌های پیشگیری و کاهش ضایعات به مراحل مختلف تولید، برداشت و پس از برداشت مرتبط است. یکی از راه کارهای مؤثر پس از برداشت، استفاده از پرتوهای یوننده است. لذا این تحقیق به مدت دو سال با هدف تعیین اثرات دزهای مختلف پرتودهی الکترونی در کاهش ضایعات در چهار توده پیاز روزبلند شامل قرمز آذرشهر، سفید کاشان، درچه‌ی اصفهان و سفید قم در یک طرح اسپیلیت پلات با لحاظ گونه یا رقم به عنوان عامل اصلی و دز پرتودهی به عنوان عامل فرعی در سه تکرار اجرا شد. سوخ‌ها پس از پرتودهی حدود 4 ماه در انبار در شرایط معمولی (دما 10-15 درجه‌ی سانتی‌گراد و رطوبت نسبی حدود 70 درصد) نگه‌داری شد و صفات انباری آن‌ها شامل درصد جوانه‌زنی و پوسیدگی، درصد تلفات وزنی، درصد ماده‌ی خشک و سفتی بافت، در دوره‌های زمانی 40، 80 و 120 روز ثبت شد. نتایج نشان داد که ارقام از نظر صفات موردنظر با هم تفاوت معنی‌دار داشتند و در ارقام سفید قم و قرمز آذرشهر درصد جوانه‌زنی و پوسیدگی و افت وزنی پایین‌تر بود. درصد ماده‌ی خشک و سفتی بافت سوخ نیز در رقم سفید قم به طور معنی‌داری بالاتر از دیگر ارقام بود. پرتودهی سوخ‌ها موجب بهبود قابل‌ملاحظه‌ی صفات درصد افت وزنی، درصد جوانه‌زنی و پوسیدگی و سفتی بافت در مقایسه با شاهد (پرتو ندیده) به ویژه 120 روز پس از انبارداری گردید. اثرات متقابل عوامل در صفات به استثنای درصد جوانه‌زنی و پوسیدگی پس از 80 روز و درصد افت وزنی پس از 120 روز معنی‌دار نبود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effects of Electron Irradiation Doses on Storability of Iranian Onion Cultivars

نویسندگان [English]

  • M Khodadadi 1
  • H.R Zolfagharyeh 2
چکیده [English]

Onion (Allium cepa L.) is considered as an important vegetable that a considerable amount of the product is lost in the storage process. The loss prevention and reducing methods are related to the production stages and post harvest conditions. One of the effective methods after harvesting is irradiation of bulbs by ionizing radiations as gamma ray. This research was conducted for 2 years in Seed and Plant Improvement Institute for surveying of different ionizing electron doses on four cultivars composed Ghermeze Azar Shahr, Sefide Kashan, Dorcheh Isfahan and Sefide Qom. The research was performed in split plot design with three replications that cultivar and radiation doses were the main and sub factors, respectively. Irradiated bulbs were stored for four months in ambient conditions (10-15ºC and 60-70% RH) and the storage traits composed sprouting and rotting percentage, weight loss percentage, dry matter percentage and tissue firmness (kg/cm2) recorded in 40, 80 and 120 days intervals. The results showed that cultivars had significant difference in all traits. Sefid Qom and Ghermeze Azar Shahr cultivars had the least sprouting percentage and weight loss percentage in all periods. Dry matter percentage and tissue firmness in Sefid Qom was higher than other cultivars. The irradiation caused significant improvement in traits specially 120 days after storage. The reciprocal effects of experimental factors were not significant in traits exceptly in sprouting and rotting percentage after 80 days storing and weight loss after 120 days storing

کلیدواژه‌ها [English]

  • Onion
  • Storage Losses
  • Irradiation
  • Cultivar
  1. 1.    بی‌نام، ”آمارنامه کشاورزی،“ وزارت جهاد کشاورزی، معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی، دفتر فن‌آوری آمار و اطلاعات، (1384).   
  2. 2.    A.R. Kobayashi, Y. Tokitomo, K. Kubota, “Changes in character of irradiated onion during storage,” Journal of the Japanese Society for Food Science and Technology, 41, 682-686 (1994).

 

  1. 3.    A.M. Menniti “The biopathological effects of ionizing treatments on onions,” Frotticoltura, 41, 49-51 (1979).

 

  1. 4.    O.A. Curizo and C.A. Croci, ‘‘Extending onion storage life by gamma irradiation,” J. Fd Process, 7, 19-23 (1983).

 

  1. 5.    J.L. Piccini, D.R. Evans, H.O. Quaranta, “L-Malate content in irradiated onions (Allium cepa L.) cv. Valenciana Sitetica 14,” Journal of Food Science and Technology (India), 24, 91-93 (1987).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. 6.    A.M.El. Gizawy, M.M.F. Abdallah, I.I.El. Oksh, A.R.A.G. Mohamed, A.A.G. Abdalla, “Effect of soil moisture and nitrogen levels on chemical composition of onion bulbs and on onion storability after treatment with gamma radiation,” Bulletin of Faculty Agriculture, University of Cairo, 44, 169-182 (1993).

 

  1. 7.    J.M.M. Walder, O.A. Curzio, C.A. Croci, R.E. Domarco, M.H.F. Spoto, I. Blumer “Avaliacao da qualidade da cebala irradida na argentina e armazenada no brasil,” Pesquisa Agropecuaria Brasilcik, 32, 565-569 (1997).

 

  1. 8.    B. Noureddine, P. Varoquaux, N. Shiomi, H. Sakai “Storage technology of onion bulbs c.v. Rouge Amposta: effect of irradiation, maleic hydrazide and carbohydrater,” International Journal of Food Science and Technology, 37, 169-175 (2002).

 

  1. 9.    ع. کاشی، ب. رستم فرودی، ”اثرات نیتروژن بر عملکرد، کیفیت و قابلیت انباری ارقام پیاز خوراکی،“ مجله علوم کشاورزی ایران، شماره 29، 589- 597 (1378).