مطالعات زمین‌شناسی و کانه‌زایی مواد پرتوزا در منطقه فلززای بافق- ساغند (زریگان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دفتر اکتشاف و استخراج، شرکت تولید سوخت هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 1339-14155، تهران-ایران

چکیده

منطقه اکتشافی زریگان در 50 کیلومتری شمال شهرستان بافق در شرق استان یزد واقع است. این منطقه جزئی از سیستم کافت درون قاره‌ای ایران مرکزی در پرکامبرین می‌باشد. فرایندهای ماگمایی متعلق به 500 میلیون سال پیش با ترکیب اسیدی- کالک آلکالی در بروز انواع متاسوماتیسم بارور در این منطقه نقش داشته‌اند؛ به تبع فعالیت­های تکتونیکی، بخشهای کانه‌دار به وسیلة محلول هیدروترمالی دارای Si، K، Fe، Na با روند کلی شرقی- غربی تشکیل شده‌اند. کانی‌سازی با بخشهای آلبیتی، آلبیت- اپیدوت- آمفیبولی و سیلیسی مرتبط است و در مجاورت دایک­های دیابازی که با توفی اسیدی در برگرفته شده‌اند، جای گرفته است. این بخشها دارای ضخامت متوسط  0.3 تا 2 متر می‌باشند. کانی­­های اصلی در بخشهای کانه­دار شامل تیتانومگنتیت، پیتچبلند و در بعضی بخشها دیویدایت با پیریت و ... می­باشند که با فراوانی متوسط 5-3% و شیب º35-30 به سمت شمال بصورت افشان، رگچه‌های نامنظم و تجمعی تشکیل شده‌اند. عناصر رادیوآکتیو U، Th به ترتیب با فراوانی 2500-50 و   5000-50 گرم در تن دیده می‌شوند مطالعه زمین­شناسی عمقی نشان می­دهد که پرتوزایی در این بخشها پیوسته نبوده و در اعماق کمتر از 40 متر وجود دارد. میزان فراوانی عناصر فرعی Zr، Ti، Ce و اکسید اصلی 3‌O2Fe  در این مجموعه قابل توجه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geology and Mineralization Studies of Radioactive Minerals in Bafgh-Saghand Metalogenic Zone (Zarigan)

نویسندگان [English]

  • E Torabian
  • M.F Aghajanpour
  • M.J Daraei
چکیده [English]

Zarigan Prospect Area is located at 50 km North of Bafgh, East of Yazd Province. This area is a part of central Iran intercontinental drift, formed during pre-Cambrian. Calc-alkaline magmatic process (500Ma) with felsic composition has brought about different types of metasomatism. Radioactive mineralized zone was associated with "Na-K-Fe-Si" rich hydrothermal fluid that intruded following the tectonic activities with E-W trend. Mineralization is related to albite, albite-epidote-Amphibole and silicified zones that emplaced in the margin of Diabasic Dykes trending E-W. The main host rock is felsic Tuff. The thickness of mineralization is between 0.3-2 meters, dipping 30-35ºN. Main minerals in the active zone are: Ti-magnetite, Davidite, pitchblend, and other radioactive minerals, quartz and some sulfide minerals such as pyrite (3-5%), which are found mainly as disseminated, irregular veinlets and dispersed lenses. Uranium and thorium grade varies between 50-2500 ppm and 50-5000ppm, respectively. Subsurface geological studies show that the activity is discontinued in zones and radiation is related to shallow to intermediate depths (40>m). The contents of Ce, Ti and Zr (Trace Els.) and Fe­­­­23 (major Oxide) are also high and notable in this system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Uranium
  • Thorium
  • Hydrothermal
  • Titanomagnetite
  • Davidite
  • Pitchblend
  • Radioactive Minerals
  • Mineralization
  • Hydrothermal Systems
  • Zarigan
  1. 1.    1:100000 آریز (1379).                                                                   

 

  1. 2.    ع. باباخانی، ج. مجیدی، سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور، گزارش نقشه زمین­شناسی 1:100000 ساغند (1367).          

 

  1. 3.     ب. سامانی، نشریه علمی سازمان انرژی اتمی ایران 1-14 شماره 17 (1371).                                                                                              

 

  1. 4.    J.A.  Pearce and J. Cann “Tectonic setting of basic volcanic rocks determined using trace element analyses,” Earth and Planet.Sci.Lett., 19, 290PK  (1973).

 

  1. 5.    J. Franz Dahlkamp, “Uranium ore deposits,” 122-127., 460 (1991).                     

 

  1. 6.    A.K. Miguta, Geology of ore deposits, 43. No.2, “Uranium deposit of the Elkon ore district  in  Aldan shield,” 116-135 (2001).

 

م. آقاجانپور، ب. عمادی، ا. ترابیان، ”مطالعات زمین‌شناسی سطح‌الارضی منطقه اکتشافی زریگان،“.