آنالیز عنصری نمونه‌های مختلف با استفاده از میکروسکوپ روبشی پروتون و بررسی توزیع عناصر در آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

آزمایشگاه واندوگراف، پژوهشکده علوم هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 3486-11365، تهران - ایران

چکیده

نحوه توزیع عناصر در بسیاری از نمونه‌های بیولوژی، میکروالکترونیک و زمین‌شناسی دارای اهمیت بسیار است. با استفاده از باریکه میکرونی و روبش نمونه می‌توان اطلاعات دقیقی از توزیع عنصری عناصر موجود در نمونه به دست آورد. بعد از راه‌اندازی سیستم میکروسکوپ روبشی پروتون (ریز باریکه) در آزمایشگاه واندوگراف، کاربرد این سیستم در زمینه‌های مختلف علوم آغاز شد. در این مقاله بعضی از نتایج آنالیز عنصری و نحوه توزیع عناصر در نمونه‌های مختلف باستان‌شناسی، بیولوژی، کانی‌شناسی، میکروالکترونیک و بیوتکنولوژی گزارش شده است. نتایج ارائه شده بعد از راه‌اندازی سیستم میکروپیکسی به دست آمده است. هدف از ارائه این نتایج، معرفی سیستم و بیان قابلیت‌های آن در بررسی و آنالیز عنصری مواد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Elemental Analysis and Investigation of Distribution of Elements in Different Samples by Scanning Proton Microscope

نویسندگان [English]

  • D Agha Aligol
  • P Oliaiy
  • A Baghizadeh
  • F shokouhi
  • O.R Kakuee
  • B Movahed
  • M Farmahini Farahani
  • M Moradi
  • M Lamehi Rachti
چکیده [English]

Finding the distribution of elements in a given sample is very important in biology, microelectronics and geology. By using a microbeam and scanning the samples, we can obtain a great deal of information about the distribution of elements. After the installation of a microprobe system in the Van de Graff Laboratory, we started applying this system. In this paper, we report some preliminary results on the distribution of elements in archaeological, geological, microelectronic samples. The aim of this paper is to describe the capabilities of the microprobe system in material analysis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Elemental Analysis
  • PIXE
  • Scanning Proton Microscope
  • Elemental Distribution
  1. 1.    S.E. Johansson “Particle induced X-Ray emission spectrometry (PIXE),” John Wiley and Sons Inc. (1995).

 

  1. 2.    J.R. Bird and J.S. Williams “Ion beam for materials analysis,” Academic Press Australia (1989).

 

  1. 3.    G.W. Grime and F. Watt, “Focusing protons and light ions to micron and submicron dimensions,” Nucl. Instr. Meth., B30, 227-234 (1988).

 

  1. 4.    C.G. Ryan, “Ion beam microanalysis in geosciences research,” Nucl. Instr. Meth., B219-220, 534-549 (2004).

 

  1. 5.    R. Ortega, G. Deves, R. Marie, “Nuclear microprobe analysis of uranium-rich speleothems: Methodological aspects,” Nucl. Instr. Meth., B210, 455-458 (2003).

 

  1. 6.    A.M.B. Olsson, T. Calligaro, S. Colinart, J.C. Dran, N.E.G. Lovestan, B. Moignard, J. Salomon, “Micro-PIXE analysis of an ancient egyptian papyrus: identification of pigments used for the book of the dead,” Nucl. Instr. Meth., B181, 707-714(2001).

 

  1. 7.    م. لامعی‌رشتی، د. آقاعلی‌گل، ف. خسروی، پ. اولیائی، ع. باقی‌زاده، ف. شکوهی، ”آنالیز عنصری چند نمونه از مرکب و کاغذ دوره قاجار با استفاده از میکروسکوپ روبشی پروتون،“ مجله بین‌المللی مطالعات و تحقیقات نسخه‌های خطی، نامه بهارستان، سال ششم و هفتم، دفتر 11-12، صفحه 261-264 (1384-1385).                                                                           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. 8.    G.A. Sziki, K.T. Biro, I. Uzonyi, E. Dobos, A.Z. Kiss, “Investigation of incrusted pottery found in the territory of hungary by micro-PIXE method,” Nucl. Instr. Meth., B210, 478-482 (2003).

 

  1. 9.    M. Massi, L. Giuntini, M.E. fedi, C. Arilli, N. Grassi, P.A. Mando, A. Migliori, E. Focardi, “Use of micro-PIXE analysis for the identification of contaminants in the metal deposition on a CMS pitch adapter,” Nucl. Instr. Meth., B220, 722-726 (2004).

 

  1. 10.              F. Watt, G.W. Grime, J. Takacs, “The Oxford scanning proton microprobe: A medical diagnostic application,” Nucl. Instr. Meth., B3, 599-605 (1984).

 

  1. 11.              U. Lindh, P. Frisk, J. Nystrom, A. Danersund, R. Hudecek, A. Lindvall, S. Thunell, “Nuclear microscopy in biomedical analysis with special emphasis on clinical metal biology,” Nucl. Instr. Meth., B130, 406-418 (1997).

 

  1. 12.              P. Gue, J. Wang, X.Li, J. Zhu, T. Reinert, J. Heitmann, D. Spemann, J. Vogt, R.H. Flagmeyer, T. Butz, “Study of metal bioaccumulation by nuclear microprobe analysis of algae fossils and living algae cells,” Nucl. Instr. Meth., B161-163, 801-807 (2000).