ارزیابی عدم قطعیت در اندازه‌گیری سزیم-137 موجود در آب در روش طیف‌سنجی گاما

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی

2 کارشناس ارشد آزمایشگاه

چکیده

یک معیار مفید در زمینه میزان اطمینان‌پذیری نتایج طیف‌سنجی گاما، ارائه عدم قطعیت اندازه‌گیری است. به جهت اهمیت و لزوم پایش پرتوزایی در منابع آب، هدف از این تحقیق اندازه‌گیری رادیونوکلیدهای گامازا به همراه بیان میزان عدم قطعیت اندازه‌گیری می‌باشد. برای محاسبه عدم قطعیت اندازه‌گیری اکتیویته در آب از نمونه‌ای که عناصر پرتوزای آن از شرکت پل-اتم تهیه شده است، استفاده گردید. برای انجام محاسبات از پیک انرژی 661 کیلوالکترون ولت رادیونوکلید سزیم-137 و آشکارساز ژرمانیوم با خلوص بالا (HPGe) استفاده شد. بررسی‌ها نشان می‌دهند عوامل تأثیرگذار بر عدم قطعیت اندازه-گیری به دو بخش شمارش با دستگاه طیف‌سنج گاما و آماده‌سازی نمونه تقسیم می‌شود که هر یک از این دو بخش از چندین منبع عدم قطعیت مانند عدم قطعیت مربوط به شمارش، کالیبراسیون بازده، احتمال گسیل، ضرایب تصحیح شمارش و اندازه‌گیری جرم ناشی می‌شود. نتایج اندازه‌گیری نشان می‌دهد عدم قطعیت نسبی حدود 7/3% (ضریب اطمینان=1)، برای نمونه آب با اکتیویته 425 بکرل از سزیم-137 است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Uncertainty assessment of measurement of Cs-137 in water in gamma spectrometry method

چکیده [English]

A useful benchmark for the reliability of gamma spectrometry results is to provide measurement uncertainty. Due to the importance and necessity of radiation monitoring in water resources, the aim of this research is measuring the gamma emitting radionuclides along with the expression of uncertainty in these measurements. To calculate the uncertainty of activity measurements in water, a sample which its radioactive elements were prepared from the PolAtom Company was used. The calculations were performed based on the 661 keV peak of 137Cs radionuclide and a high-purity germanium detector (HPGe). The investigations show that the factors affecting the measurement uncertainty are composed of two parts, including counting with the gamma spectroscopy system and sample preparation that each of these parts comes from several sources of uncertainty such as uncertainties associating in the counting process, efficiency calibration, emission probability, the counting correction factors, and the mass measurement. The measurement results show that the relative uncertainty is about 3% (Coverage factor = 1) for a water sample with an activity of 425 Becquerel from 137Cs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Uncertainty
  • Gamma Spectroscopy
  • Environmental monitoring
  • Cesium 137