بهینه‌سازی طول و جرم مخروط سایه به منظور تعیین سهم دُز پرتوهای پراکنده شده در آزمایشگاه کالیبراسیون میدان نوترون چشمة Am/Be

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 498-31485، کرج ـ ایران 2- پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، صندوق پستی: 3486- 11365، تهران ـ ایران

2 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک، صندوق پستی: 879، اراک ـ ایران

3 پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 498-31485، کرج ـ ایران

چکیده

تکنیک مخروط سایه یکی از روشهای برآورد سهم پرتوهای پراکنده به هنگام کاربرد آشکارساز است که به منظور کالیبره‌کردن آشکارسازهای نوترون در آزمایشگاه کالیبراسیون میدان نوترون پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی مورد استفاده قرار گرفته است. در این تحقیق، برای طراحی و ساخت یک مخروط سایه بهینه، ضریب تضعیف دْز معادل نوترون به ازای ضخامت‌های مختلف آهن و پلی‌اتیلن در میدان چشمة Am-Be241، با استفاده از کد MCNP حساب شده است؛ سپس با توجه به نتایج محاسبه، برای دستیابی به ضریب تضعیف مورد نیاز، ضخامت بهینه مخروط 50 سانتی‌متر (شامل 20 سانتی‌متر آهن و 30 سانتی‌متر پلی‌اتیلن) تعیین شده است. در این حالت ضریب تضعیف نرخ دْز معادل نوترون در میدان نوترونی چشمه Am-Be241 با حضور مخروط سایه، برابر 0.00035 است که با استفاده از این مخروط سهم نوترون‌های پراکنده شده در پاسخ آشکارساز، بر اساس نتایج اندازه‌گیری و محاسبه با خطایی کمتر از 0.5 درصد در آزمایشگاه موردنظر قابل اندازه‌گیری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Optimization of Shadow Cone Length and Mass for Determining the Amount of Scattered Radiation Dose in the Calibration Laboratory of Am/Be Neutron Source

نویسندگان [English]

  • Gh.R Raisali 1
  • S Hamidi 2
  • E Hallajfard 2
  • A Shahvar 3
  • N Hajiloo 3
چکیده [English]

The shadow cone technique is one of the methods which is used for determining the contribution of scattered particles on the response of neutron detectors. This technique is used for neutron field calibration in Agriculture, Medicine and Industry Research School (AMIRS). In this investigation, we have designed and constructed an optimized shadow cone. According to the calculated neutron dose equivalent attenuation factors, a cone with 20 cm of iron and 30 cm of polyethylene has been found as optimum. For this cone, the neutron dose equivalent attenuation factor for 241Am/Be neutron source, is 0.00035 for which the contribution of scattered neutrons in AMIRS neutron calibration laboratory according to the calculation and measurement results, can be evaluated with less than 0.5% of error. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shadow Cone
  • Optimization
  • Am/Be Neutron Source
  • Calibration
  • Monte Carlo Method
  • Attenuation Factor
  • Scattering
  1. 1.     N. Roberts, NPL. “Problems associated with the calibration of area survey meters and personal dosemeters,” workshop on determination of neutron dose equivalent, NPL (2003).

 

  1. 2.    Safety Report Series No. 16, “Calibration of radiation protection monitoring instruments,” International Atomic Energy Agency, Vienna (2000).

 

  1. 3.    D. Singh, E. Piksch, B. Burgkhardt, “Investigation of room scattered neutrons and their importance for the calibration of albedo Dosemeters,” commission of the European communities, proceedings of the fifth symposium on neutron dosimetry radiation protection aspects‚17-21 September1984, Munich/Neuherberg (1984).

 

  1. 4.    A. Rimpler, “Calibration of neutron dosimeters in the presence of scattered neutrons,” Report SAAS 348 (1987).

 

  1. 5.    C.M. Eisenhauer, J.B. Hunt, R.B. Schwartz, “Calibration techniques for neutron personal dosimetry,” Radiat. Prot. Dosimetry. Vol. 10, No. (1-4), 43-57 (1985).

 

  1. 6.    H. Tagziria and D.J. Thomas, “Calibration and Monte Carlo modeling of neutron long counters,” Nuclear Instrument and Methods in Physics Research, A. 452, 470-483, (2000).

 

  1. 7.    H. Schuhmacher, S. Guldbakkle, H. Klein, H. Strzelczyk, “Response of two bonner spheres for 2.5 and 14.7 MeV neutrons determined with two different methods,” ISSN 0572-7170 ISBN 3-88314-786-9 (June 1988).

 

  1. 8.     R. Bedogni, G. Gualidrini, F. Montrventi, “Field parameters and dosimetric characteristics of a fast neutron calibration facility: experimental and Monte Carlo evaluations,” Nuclear Instruments and Methods in Physics Research, A-476, 381-385 (2002).

 

 

  1. 9.    J.B. Hunt, “The calibration of neutron sensitive spherical devices,” Radiat. Prot. Dosimetry 8, 239-251 (1984).

 

10.International standard, “Procedures for calibration and determining the response of neutron-measuring devices used for radiation protection purposes,” ISO 10647, 1st edition (1996).

 

11.M.T. Cruz and L. Fratin, “Establishment of a procedure for calibrating neutron monitors at the physics institute of the university of Sao Paulo, Brazil,” Radiation Protection Dosimetry, Vol. 44, No. 1/4, 143-146 (1992).

 

12.J.B. Hunt, “The calibration and use of long counters for the accurate measurement of neutron flux density,”.

 

13.ک. کشتکار، اساتید راهنما: غ. رئیس‌علی، م. شمسایی، تدوین نرم‌افزار بهینه‌سازی حفاظ اصلی رآکتورهای هسته‌ای با استفاده از روش غیرخطی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (1379).                                                                        

 

14.J.F. Briesmeister, editor, “MCNP-4C A general Monte Carlo N-Particle transport code system-version 4C,” Los Alamos National Laboratory, LA-13709-M (2000).

 

15.J. Saegusa, M. Yoshizawa, Y. Tanimura, M. Yoshida, T. Tamano, H. Nakaoka, “ Evalution of energy responses for neutron dose-equivalent meters made in Japan,” Nuclear Instruments and Methods in Physics Research, A-516, 193-202 (2004).

16.

 

MCNP

 

 

 

 

Cyclone 30

 

 

غ. رئیس‌علی، ن. حاجیلو، س. حمیدی، غ. اصلانی، همانندسازی جویبارش نوترون‌ها در راهرو حفاظ اتاق هدف تالیوم                      با با استفاده از کد کامپیوتری                ، مجله علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، شماره 32، (1383).                             

 

17.International Organization for Standardization, “International standard, neutron reference radiations for calibrating neutron measurement devices used for radiation protection purposes,” ISO 8529, 1st edition (1998).

 

18.Supplement to technical reports series No. 318, “Compendium of neutron spectra and detector responses for radiation protection purposes,” International Atomic Energy Agency, Vienna, (2001).

 

19.EG & G. Berthold. “Operating manual neutron probe LB 6411,” Id. No. 1-20188- 82042 BA2 Rev. No. 01 (1996).

 

MCNP

 
Am-Be

 

ا. حلاج‌فرد، اساتید راهنما: غ. رئیس‌علـی، س. حمیدی، ”انـدازه‌گیری و همانندسازی میـدان نوترون‌ و گامای چشمه           با با استفاده از کد             به منظور کالیبراسیون دزیمترهای نوترونی با روش مخروط سایه،“ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اراک، (خرداد 1384).