بررسی نظام حقوقی حاکم بر تجارت بین‌المللی کالاهای هسته‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه پژوهشی حقوق هسته ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، سازمان انرژی اتمی، صندوق پستی: 836-14395، تهران ـ ایران

چکیده

با این که در سال‌های میانی قرن بیستم، جامعه و حقوق بین‌الملل آزادی تجارت میان ملت‌ها و دولت‌ها را به عنوان یک اصل اساسی پذیرفته و مورد تأیید قرار داد و برای این منظور سازوکارهای اجرایی بین‌المللی را به وجود آورد، و همین‌طور اگر چه در همین قرن حق تمامی دولت‌ها بر کاربردهای صلح‌آمیز فن‌آوری هسته‌ای و تعهد بین‌المللی به توسعه‌ی جهانی کالاهای مرتبط با این فن‌آوری در اسناد بین‌المللی متعددی مورد تأیید و تأکید قرار گرفت، با این وجود قید برخی استثناها و شرایط در ارتباط با صادرات و واردات کالاهای هسته‌ای در اسناد بین‌المللی ذیربط و برداشت‌های غیرحقوقی و موسع دولت‌های عمدتاً پیشرفته‌ی هسته‌ای از این شرایط و استثناها، موجب شد در عمل تجارت بین‌المللی آزاد این کالاها با محدودیت‌های تبعیض‌آمیزی مواجه شده و قابلیت اعمال اصل تجارت بین‌المللی آزاد در زمینه‌ی کالاهای هسته‌ای دچار تردید و تزلزل شود. نوشته‌ی حاضر نظام حقوقی تجارت بین‌المللی کالاهای هسته‌ای و محدودیت‌های آن را در چارچوب قواعد و مقررات سازمان تجارت جهانی و همین طور نظام منع گسترش تسلیحات هسته‌ای مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study into the legal system governing international trade of nuclear goods

نویسنده [English]

  • Saleh Rezaei Pishrobat
چکیده [English]

Although in the mid- twentieth century, the international community and law accepted and approved freedom of trade among nations as a fundamental principle and to enact it implemented international mechanisms and although the right of all states to peaceful uses of nuclear technology and international community duty to global development of this technology were confirmed in various international instruments, imposing some limitations and exceptions to this principle in some international documents related to the export and import of nuclear materials and broad albeit apparently judicial interpretation of the advanced nuclear states of these conditions and exceptions, led the free flow of goods in international trade to face discriminatory restrictions in practice. This caused doubt and uncertainity regarding applicability of the principle of freedom of international trade in nuclear materials. The present article focuses on the study and evaluation of the legal system of international trade of nuclear materials and its constraints within the framework of the WTO, as well as the non-proliferation of nuclear weapons rule.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • World trade organization
  • The nuclear non-proliferation treaty
  • Nuclear goods
  • The International Atomic Energy Agency
  • General agreement on tariffs and trade

[1] General agreement on tariff and trade, Encyclopedia of Public International Law, Elsevier Science Publishers, 5 (the Netherlands) (1986) 51.

[2] General agreement on tariff and trade, Arts, I, XI, XIII (1947).

[3] Lutz, Struck, The safety regime concerning transboundary movement of radioactive waste and its compatibility with the trade regime of WTO, Nuclear Law Bulletin, OECD (2003) 41.

[4] Nuclear non proliferation treaty, Art VI, Para I (1968).

[5] Nuclear non proliferation treaty, Art IV, Para II (1968).

[6] Lutz, Struck, The safety regime concerning transboundary movement of radioactive waste and its compatibility with the trade regime of WTO, Nuclear Law Bulletin, OECD, (2003) 41.

[7] Lutz, Struck, The safety regime concerning transboundary movement of radioactive waste and its compatibility with the trade regime of WTO, Nuclear Law Bulletin, OECD, (2003) 42.

[8] Lutz, Struck, The safety regime concerning transboundary movement of radioactive waste and its compatibility with the trade regime of WTO, Nuclear Law Bulletin, OECD, (2003) 43.

[9] ICJ Reports, (1986) 222.

[10] Peter, Lindsay, Ambiguity of GATT article XXI: subte success or rampant failure, Duke Law Journal, 52 (2003) 1285.

[11] Peter, Lindsay, Ambiguity of GATT article XXI: subte success or rampant failure, Duke Law Journal, 52 (2003) 1286.

[12] Lindsay Peter, The ambiguity of GATT article XXI: subtle success or rampant failure? Duke Law Journal, 52 (2003) 1312.

[13] S. Rezaei Pishorbat, The Nuclear non proliferation treaty and right to peaceful uses of atomic energy master theses, University of Allameh Tabatavei (1375) 8-12.

[14] The NPT, Art III, Para 2 (1968).

[15] Tromans Stephen, Nuclear law, Oxford and Portland (2010) 266.

[16] UNSC, Res, 1172; UNSC/Res (1778).

[17] Ian, Anthony e tal, Reformining nuclear export controls, SIPRI Research Report, No. 22, Oxford University Press (2006) 23.

[18] IAEA, The additional protocol, Art II, and Anex II (1997).

[19] www. nuclearsuppliersgroup.org.

[20] www. zanggercommitte.org.

[21] M.R. Ziyaie Bigdeli, International law of treaties, Gang Danesh Publishers (2006) 159.

[22] M.R. Ziyaie Bigdeli, International law of treaties, Gang Danesh Publishers (2006) 59.

[23] IAEA INFCIRC, 209, Rev. 2, Mod: 1 (2009).

[24] IAEA INFCIRC/254, Rev. 7 (2006).