استفاده از روش ایزوتوپی ازت-15 در بررسی کارایی سطوح مختلف اوره تحت سیستم کود-آبیاری قطره‌ای و مقایسه آن با روش شیاری در گیاه گوجه فرنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

مرکز تحقیقات کشاورزی و پزشکی هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، صندوق پستی: 498-31485، ایران- کرج

چکیده

برای تعیین سطح مقدار مناسب اوره به منظور افزایش کارایی مصرف ازت و میزان تولید محصول در سیستم کود- آبیاری قطره‌ای(1)و مقایسه آن با “ روش شیاری “ کود و آب‌دهی سنتی،  آزمایشی به صورت طرح قطعه‌های کاملاً تصادفی در پنج تیمار و چهار تکرار در کرتهای 35 متر مربعی  به اجرا درآمد. تیمارهای No، 1N ، 2N و 3N به ترتیب با مقادیر 0 ، 100 ، 150 و 200 میلی گرم ازت در لیتر (بصورت کود اوره) و همراه با آب در سیستم کود- آبیاری قطره‌ای به عمل آمد. در تیمار شیاری (Ns)، از معادل سطح کودی تیمار 2N به صورت کاشت ردیفی استفاده شد. شش گیاه در وسط هر کرت انتخاب و کود اوره نشاندار شده با ازت 15 به آنها داده شد. کنترل رطوبت ناحیهء ریشه گیاه و برنامه ریزی آبیاری، به وسیلهء دستگاه نوترون سنج صورت گرفت. نتایج حاصل نشان می‌دهند که با وجود افزایش مقادیر کود در سیستم کود- آبیاری، سهم گیاه در جذب عنصر ازت تقریبا” ثابت می‌ماند و در نتیجه به مقدار اتلاف افزوده می‌شود. بر این اساس، تیمار 1N با استحصال 54 % ازت از کود، بیشترین کارایی مصرف کود اوره را در شرایط بکار رفته داشته است. تیمارهای 2N و 3N به ترتیب مقادیر 39% و 31 %  ازت دریافت کرده‌اند، و سیستم آبیاری شیاری با اتلاف 83 % از ازت کود، کمترین بازدهی را داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Use of 15N Methodology to Assess Urea Use Efficiency under Different Nitrogen Levels in Fertigation System and Comparison with Furrow Irrigation on Tomato

نویسندگان [English]

  • M.A Mousavi Shalmani
  • N Sagheb
  • M.S Hobbi
  • S Teimoori
  • A Khorasani
  • N Piervali
چکیده [English]

In order to determine a suitable level of nitrogen fertilizer for simultaneous increasing the nitrogen fertilizer use efficiency and the yield production under the trickle fertigation system  in comparison with the furrow irrigation, an experimental design was conducted in a randomized complete block (RCB) with five treatments and four replications in plots of 35 square meters area. The treatments of N0 , N1 , N2 and N3 received 0 , 100 , 150 and 200 mgN/lit, respectively  under the trickle fertigation , and for the treatment of Ns the amount of fertilizer were equal to N2 but under the furrow irrigation system. Fertilization and irrigation were performed by means of two fertigator pumps  ( one for urea and the other for ammonium phosphate and potassium sulfate ) . In order to determine the nitrogen fertilizer use efficiency, six plants in the middle of each plot received 15N labeled urea (isotopic form of 14N) through plastic containers. Irrigation schedule and soil moisture monitoring were performed by means of a neutron gauge . The results showed that in spite of increasing the nitrogen levels in the fertigation system, the nitrogen fertilizer use efficiency decreases. In this respect , the treatment of N1 could absorb % 54 of nitrogen fertilizer which indicated that the highest fertilizer use efficiency under the current design condition and the final nitrogen fertilizer use efficiency for N2 and N3  treatments are %39 and %31, respectively. In addition, the traditional treatment (Ns), with %83 losses of nitrogen had the lowest rate of fertilizer use efficiency.     

کلیدواژه‌ها [English]

  • 15N
  • trickle fertigation
  • furrow irrigation
  • nitrogen fertilizer use efficiency
  • nitrogen levels
  • tomato
  1. ن. ثاقب و همکاران,  “استفاده از روش ایزوتوپی ازت – 15 برای تعیین کارآیی اوره در کود- آبیاری گوجه فرنگی،” مجموعه مقالات کوتاه هفتمین کنگره علوم خاک ایران، شهرکرد، صفحات420-419 (1380). 

       

  2. م. ا. موسوی شلمانی و همکاران، “برآورد و مقایسه کارایی مصرف اوره طبق روشهای تفاضلی و ایزوتوپی در گیاه گوجه فرنگی تحت سیستم کود- آبیاری قطره‌ای،”  نشریه علمی سازمان انرژی اتمی ایران، شماره 24، صفحات 55-47 (1380).

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     
       

     

     

IAEA, “Use of nuclear techniques in studies of soil – plant relationships,” Training Course Series, No. 2, 26-34 (1990).

 

  • I. Papadopoulos, “Fertilizer in irrigated agriculture and potential pollution impact (step by step),” Technical Report, Agricultural Research Institute, Nicosia, Cyprus (1995).