بررسی اثر پرتو گاما با منبع کبالت – 60 بر جوانه‌زنی بذر ذرت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا، ایران.

2 دانشجوی آموخته کارشناسی ارشد زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا، ایران

چکیده

این آزمایش به‌منظور بررسی اثر پرتوهای گاما بر جوانه‌زنی بذر ارقام ذرت، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در مجتمع پژوهشی البرز-پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای به اجرا درآمد. فاکتور اول شامل 4 ژنوتیپ ذرت(AR64، دهقان 400، فجر 260 و 704) و فاکتور دوم دز پرتو گاما در هشت سطح (صفر، 50، 100، 150، 200، 300، 400 و 500 گری) بود. در این بررسی صفات طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، طول کلئوپتیل، تعداد ریشه، شاخص بنیه‌بذر، متوسط زمان جوانه‌زنی و درصد جوانه‌زنی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اختلاف بین ژنوتیپ‌های موردبررسی ازنظر کلیه صفات، اختلاف بین سطوح پرتو گاما و همچنین اثر متقابل فاکتور ژنوتیپ×دز گاما، به‌جز درصد جوانه‌زنی ازنظر کلیه صفات معنی‌داری بود. ژنوتیپ 704 با میانگین 5/92 درصد بیشترین و ژنوتیپ‌های دهقان 400 و فجر 260 کمترین درصد جوانه‌زنی را به خود اختصاص دادند. با توجه به واکنش متفاوت ارقام موردبررسی به دزهای پرتو گاما، دز مناسب برای رقم RA64، 50 الی 150 گری، رقم دهقان 400، 150 گری، رقم فجر 260، 100 گری و رقم 740، 50 گری خواهد بود؛ اما دزهای بالاتر از دزهای ذکرشده برای هرکدام از ارقام مذکور، بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد در بذر ذرت اثر منفی داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Gamma Radiation from Cobalt - 60 Source on The Seed Germination of Maize (Zea mays)

نویسندگان [English]

  • Reza Taghizadeh 1
  • Yashar Davudi 2
1 Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara,Iran.
2 M.Sc. in Agronomy, Astara Branch, Islamic Azad University, Astara, Iran.
چکیده [English]

This experiment was conducted as a factorial experiment in a completely randomized design with three replications at the Alborz Research Institute-Nuclear Agriculture Research Center, to investigate the effect of gamma rays on maize (Zea mays) germination. The first factor consisted of 4 maize genotypes (AR64, Dehgan 400, Fajr 260 and 704) and the second factor was gamma-ray doses in eight levels (0, 50, 100, 150, 200, 300, 400 and 500 Gy). In this study, traits such as root length, stem length, coleoptile length, root number, vigor index, mean germination time and germination percentage were evaluated. The results showed that the differences between genotypes for all traits, the difference between gamma-ray levels and the interaction between genotype and gamma-ray doses factor were significant for all traits except for germination percentage. Genotype 704 with the highest mean of 92.5% and genotypes of Dehgan 400 and Fajr 260 had the lowest germination percentage. Regarding to the different reaction of the cultivars to gamma-ray doses, the appropriate dose for RA64 is 50-150 Gy, Dehgan 400 is 150 Gy, Fajr 260 is 100 Gy and 704 is 50 Gy. However, doses higher than the values indicated for each of the cultivars had a negative effect on maize seed germination characteristics and growth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cobalt – 60
  • Gamma radiation
  • Germination
  • Maize